บทที่ 1 วิธีจับเข็ม จับไหม และวิธีถักอัฟกันนิต

โครเชต์อัฟกัน (Afghan Crochet) หรือ Tunisian Crochet เป็นงานโครเชต์ประเภทหนึ่งที่ถักด้วยเข็มเฉพาะที่เรียกว่า ไม้อัฟกัน มีลักษณะผสมผสานระหว่างข็มโครเชต์และไม้นิต คือที่ปลายด้านหนึ่งมีตะขอคล้ายกับเข็มโครเชต์ แต่ด้ามเข็มมีขนาดที่ยาวกว่า และมีหัวปิดตรงปลายเข็มซึ่งดูคล้ายกับไม้นิต

การถักอัฟกันมีลักษณะการถักที่คล้ายคลึงทั้ง

โครเชต์และนิตติ้ง คือ ถักด้วยเข็ม 1 เล่มคล้ายกับโครเชต์ แต่มีการเกี่ยวไหมใส่เข็มหลายห่วง และมีการปลดห่วงที่คล้ายกับนิตติ้ง สำหรับใครที่ไม่ถนัดกับกับการนิตติ้ง ไม่ต้องกังวลเลยค่ะ

บีขอรับรองว่าไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานนิตติ้ง

ก็สามารถถักอัฟกันได้อย่างแน่นอนค่ะ

สำหรับการเลือกใช้ไม้อัฟกัน ควรเลือกเข็มใช้เข็มที่มีขนาดใหญ่กว่าอย่างน้อย 2 เบอร์ เมื่อเทียบกับการถักโครเชต์ปกติ เช่น ไหมพรม 4 ply ถ้าปกติเราใช้เข็มโครเชต์ขนาด 2.5 mm แต่พอถักอัฟกัน ควรใช้เข็มขนาด 3.5 mm เนื่องจากลักษณะของการถักอัฟกันจะได้ชิ้นงานที่แน่นกว่าการถักโครเชต์ค่ะ

สำหรับบทที่ 1 นี้ เราจะเริ่มด้วย วิธีจับไม้อัฟกันวิธีจับไหมพรม วิธีขึ้นต้นงาน วิธีถักอัฟกันนิต (Tunisian Simple Stitch - TSS) และวิธีปลดห่วงเมื่อถักงานเสร็จค่ะ

สิ่งที่ต้องเตรียมได้แก่ ไม้อัฟกันแบบตรง โดยจะเลือกใช้แบบไม้ไผ่ หรือ อลูมิเนียมก็ได้ โดยบีใช้ขนาด 5.00 mm ค่ะ และใช้ไหมพรมเส้นใหญ่ โดยบีใช้ไหมพรมวีนัสวินนิดค่ะ

สำหรับเข็มอัฟกันประเภทอื่น ๆ เราจะทำความรู้จักไปพร้อม ๆ กับการถักชิ้นงานที่เหมาะสมกับเข็มประเภทนั้น ๆ ในโอกาสต่อไปค่ะ

วิธีจับเข็มอัฟกัน

มาเริ่มที่วิธีจับเข็มก่อนนะคะ โดยเราจะคว่ำมือลงให้นิ้วโป้งอยู่ด้านข้างของเข็ม นิ้วชี้อยู่ด้านบน ส่วนนิ้ว ที่เหลือประคองเข็มไว้ค่ะ

การจับเข็มอัฟกันมักจะไม่นิยมจับแบบดินสอเหมือนกับโครเชต์ เนื่องจากนอกจากจะไม่ถนัดมือแล้ว ยังทำให้เมื่อยมือได้ง่ายค่ะ

วิธีจับไหมพรม

บีใช้วิธีสอดไหมระหว่างนิ้วนางกับนิ้วก้อย แล้วพาดไหมที่นิ้วชี้ จับไหมด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลางค่ะ แต่เพื่อน ๆ ก็อาจเลือกวิธีจับไหมแบบอื่นที่ถนัดก็ได้ค่ะ

ในการถักอัฟกันใน 1 แถว จะประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ การเกี่ยวห่วงใส่เข็ม ซึ่งจะถักจากขวาไปซ้าย และ การปลดห่วงที่จะถักจากซ้ายไปขวา

สำหรับลายถักแรกที่เราจะเรียนกันในวันนี้ ก็คือ ลายอัฟกันนิต นอกจากเป็นลายถักที่ง่ายแล้ว ยังเป็นลายถักที่นิยมใช้บ่อยที่สุดค่ะ

วิธีถักอัฟกันนิต (Tunisian Simple Stitch - TSS)

วิธีขึ้นต้นงาน

เราจะขึ้นต้นงานด้วยการทำปมไหมแล้วถักโซ่ฐานค่ะ โดยวิธีทำปมไหมและการถักโซ่จะเหมือนกับการถักโครเชต์เลยค่ะ

แถวที่ 1

ขั้นตอนแรกเราจะเกี่ยวไหมใส่เข็มค่ะ (Forward Pass)

  1. แทงเข็มที่โซ่ที่ 2 นับจากเข็ม โดยเราอาจแทงเข็มใต้เส้นไหมบนสุด เหมือนกับที่นิยมในการถัก โครเชต์ หรือ อาจพลิกโซ่ แล้วแทงเข็มใต้เส้นไหมด้านหลังของโซ่ก็ได้ค่ะ โดยบีเลือกแทงเข็มใต้เส้นไหมด้านหลังค่ะ เนื่องจากด้านล่างของงานจะได้ลูกโซ่เหมือนกับด้านบนของชิ้นงานหลังจากปลดห่วงเมื่อถักงานเสร็จเลยค่ะ

  2. เกี่ยวไหมผ่านโซ่ขึ้นมา แล้วเหลือห่วงไว้บนเข็ม ไม่ต้องเกี่ยวไหมผ่านห่วงเหมือนกับการถัก คธ ในโครเชต์ค่ะ

  3. แทงเข็มที่โซ่ถัดไป เกี่ยวไหมผ่านโซ่ขึ้นมา ทำต่อไปเรื่อย ๆ จนจบแถว

  4. จำนวนห่วงบนเข็มจะเท่ากับจำนวนโซ่เริ่มต้นแถวที่เราถักไว้ ซึ่งบีถักโซ่ไว้ 10 โซ่ จำนวนห่วงก็จะได้ 10 ห่วงค่ะ

จากนั้นก็จะเข้าสู้ขั้นตอนที่ 2 ของแถวที่ 1 คือการปลดห่วง (Return Pass) ซึ่งจะถักจากซ้ายไปขวาค่ะ

  1. พันเข็ม 1 ครั้ง แล้วเกี่ยวไหมผ่าน 1 ห่วงแรก (ได้โซ่ 1)

  2. เกี่ยวไหมผ่านทีละ 2 ห่วง จนจบแถว

  3. เมื่อจบแถวจะเหลือ 1 ห่วงบนเข็ม

แถวที่ 2 และแถวต่อ ๆ ไป

ขั้นตอนเกี่ยวห่วงใส่เข็ม

  1. แทงเข็มใต้เส้นไหมแนวตั้งค่ะ โดยเริ่มแทงเข็มที่เส้นไหมเส้นที่สอง เส้นที่ 1 เราจะข้ามไป แล้วเกี่ยวไหมผ่านขึ้นมา จะได้ 2 ห่วง

  2. แทงเข็มใต้เส้นไหมแนวตั้งเส้นต่อไปแล้วเกี่ยวไหมผ่านขึ้นมา ทำซ้ำทั้งแถว

  3. ที่หลักสุดท้ายอาจแทงเข็มใต้เส้นไหมแนวตั้งเส้นเดียว หรือ จะแทงเข็มใต้ไหมสองเส้นก็ได้ ขึ้นอยู่กับความชอบ

ขั้นตอนที่ 2 ของแถวที่ 2 คือการปลดห่วงค่ะ

  1. เกี่ยวไหมผ่าน 1 ห่วง (ได้โซ่ 1) โดยการปลดห่วงของหลักแรกในทุกแถว เราจะเกี่ยวไหมผ่านแค่ 1 ห่วง

  2. หลักอื่น ๆ ที่เหลือจะเกี่ยวไหมผ่านทีละ 2 ห่วงค่ะ

การถักอัฟกันจะไม่มีการพลิกงานเหมือนโครเชต์หรือนิตติ้ง แต่จะถักที่ด้านถูกตลอดทั้งชิ้นงานค่ะ

ผังลายของอัฟกันนิต มีลักษณะดังนี้ค่ะ

จะเห็นได้ว่าใน 1 แถวประกอบด้วย 2 ขั้นตอน ได้แก่ขั้นตอนเกี่ยวไหมใส่เข็ม ซึ่งแทนด้วยเส้นขีดแนวตั้ง และขั้นตอนปลดห่วงแทนด้วยตัวหนอน

วิธีปลดห่วงเมื่องานเสร็จ หรือการถักเลื่อนห่วง (Slip Stitch Bind Off)

เมื่อถักได้ชิ้นงานขนาดตามต้องการ เรามาจะปลดห่วงเพื่อจบงาน ซึ่งเป็นวิธีที่เหมือนกับการถักเลื่อนห่วงในโครเชต์ค่ะ

  1. แทงเข็มใต้เส้นไหมแนวตั้งเส้นที่สอง, เกี่ยวไหมผ่านสองห่วง เหลือ 1 ห่วงบนเข็ม

  2. แทงเข็มใต้เส้นไหมแนวตั้งเส้นเส้นถัดไป, เกี่ยวไหมผ่านสองห่วง เหลือ 1 ห่วงบนเข็ม ทำซ้ำทั้งแถว

  3. ที่หลักสุดท้าย ก็เหมือนเดิมค่ะ จะแทงเข็มใต้ไหม 1 หรือ 2 เส้นก็ได้

  4. ตัดไหม และดึงไหมผ่านห่วงสุดท้าย

ลายถักนี้ อาจทำเป็นที่รองแก้วน้ำ ที่รองจาน ผ้าพันคอ หรือปลอกหมอนก็ได้ค่ะ

ชิ้นงานง่าย ๆ จากลายอัฟกันนิต

หลังจากที่เราถักอัฟกันลายแรกเป็นกันแล้ว มาลองทำชิ้นงานง่าย ๆ เป็นที่รองแก้วน้ำจากลายนิตกันค่ะ

  1. เริ่มด้วยถักโซ่จำนวน 14 โซ่

  2. ถักลายนิตทั้งหมด 11 แถว

  3. หลังจากปลดห่วงทั้งหมดเสร็จแล้ว ก็จะเก็บปลายไหมไว้หลังชิ้นงานค่ะ

  4. ถักโครเชต์ลายเลื่อนห่วงรอบชิ้นงานด้วยไหมพรมสีขาวค่ะ จะใช้เข็มอัฟกันหรือเข็มโครเชต์ถักก็ได้ค่ะ โดยบีเลือกใช้เข็มโครเชต์เบอร์ 7/0 ค่ะ

  5. ต่อไหมสีขาวที่มุมหนึ่งของชิ้นงาน แล้วถักเลื่อนห่วงในทุกหลัก

  6. ที่มุมถักโซ่ 1, แล้วถักเลื่อนห่วงที่ด้านข้างของทุกแถว

  7. ที่มุมถักโซ่ 1, แล้วถักเลื่อนห่วงในทุกหลัก

  8. ที่มุมถักโซ่ 1, แล้วถักเลื่อนห่วงที่ด้านข้างของทุกแถว

  9. ตัดไหม แล้วแทงเข็มใต้เลื่อนห่วงแรก และแทงเข็มที่กลางตัวเลื่อนห่วงสุดท้าย

  10. จากนั้นเก็บไหมไว้ด้านหลังชิ้นงานค่ะ

งานถักอัฟกันจะออกมาโค้งงอแบบนี้เป็นปกติค่ะ เราสามารถแก้ปัญหานี้ได้ด้วยการบล็อคงาน คือ ขึงชิ้นงานให้ตึง แล้วใช้เตารีดไอน้ำ ถือเหนือชิ้นงานประมาณ 1 cm จนชิ้นงานเปียกไอน้ำจนทั่ว แล้วทิ้งไว้ให้แห้ง จากนั้นจึงเอาเข็มหมุดที่กลัดยึดชิ้นงานออก งานที่ได้ก็จะเรียบตรงขึ้นค่ะ

คลิปวีดีโอสาธิตวิธีจับเข็ม จับไหม และวิธีถักอัฟกันนิต สำหรับผู้ถนัดมือขวา

คลิปวีดีโอสาธิตวิธีจับเข็ม จับไหม และวิธีถักอัฟกันนิต สำหรับผู้ถนัดมือซ้าย

หวังว่าเพื่อน ๆ จะสนุกกับการถักอัฟกัน พบกันใหม่ในบทเรียนต่อไป

อัฟกัน...ใคร ๆ ก็ทำได้

สวัสดีค่ะ